Diabetes

Mae diabetes yn effeithio ar oddeutu 3% o'r boblogaeth. Mae cynnydd mewn crynodiad glwcos yn y gwaed (hyperglycemia) yn digwydd pan fo diffyg inswlin wedi'i gynhyrchu'n naturiol yn y corff. Mae dau brif fath o ddiabetes:
Math 1:(Inswlin Ddibynnol) sy'n effeithio ar bobl sydd â niwed i rai celloedd yn eu pancreas ac fel rheol yn digwydd mewn unigolion yn eu harddegau. Rhaid rhoi pigiadau inswlin yn rheolaidd.
Math 2: (Heb fod yn Inswlin Ddibynnol) Nid oes raid i bobl sy’n dioddef o Ddiabetes 2 chwistrellu inswlin o reidrwydd ac yn aml mae’n dechrau’n hwyrach (50+ oed). Gellir ei reoli trwy fwyta’n synhwyrol a chan ddefnyddio tabledi’n achlysurol.

Dylai unrhyw un sy’n dioddef o ddiabetes gael prawf llygad mewnol bob blwyddyn gan ymledu cannwyll y llygad a thynnu lluniau o’r retina. Bydd y delweddau hyn yn cael eu harchifo ar gyfer eu cymharu â rhai diweddarach. Mae'r retina diabetig yn dueddol o ddirywio’n raddol, gan gynnwys gwahanol fathau o "archwys", "gwaedlifau", "sbotiau gwlân cotwm" ac yn y pen draw ddatgysylltiad y retina. Drwy reoli caeth ar y glwcos yn y gwaed, gall y rhan fwyaf o unigolion atal gormod o ddifrod i’r llygaid.

Er y gall y driniaeth rannol a gynigir (photocoagulation) fod yn effeithiol, y ffordd orau ymlaen ydy parchu’r cyflwr, a chael asesu’r llygaid yn aml.