Glawcoma

Beth ydy glawcoma?

Glawcoma ydy’r enw am nifer o gyflyrau llygaid sy’n difrodi’r nerf optig. Mae’r nerf hon yn cario gwybodaeth o’r haen yn eich llygaid sy’n ymateb i olau - y retina - i’r ymennydd lle mae’n cael ei weld fel delwedd. Gellir meddwl am y retina fel ffilm mewn camera lle mae’r golau yn cael ei ffocysu. Mae’r wybodaeth wedyn yn cael ei anfon ar hyd y nerf optig.

Mae gan bob glawcoma rai nodweddion allweddol cyffredin, sef:

  • pwysau cynyddol y tu mewn i'r llygad
  • y ddisg optig yn ‘cwpanu’
  • colli ymylon y maes gweledol

Byddai unrhyw ddau o’r tair nodwedd yma fel arfer yn ddigon i beri tebygolrwydd cryf o gael glawcoma.

Beth sy’n rheoli’r pwysedd o fewn y llygad?

Mae'r llygad wedi'i llenwi'n bennaf gan sylweddau a hylifau seiliedig ar ddŵr. Meddyliwch fod 'tap' y tu mewn i'r llygad - yn cynhyrchu hylif o’r newydd yn gyson. Haen o gelloedd y tu ôl i’r iris (rhan liw'r llygad) ydy’r ‘tap’ hwn. Gelwir yr hylif a gynhyrchir yn 'gwlybwr'. Mae'r hylif hwn o fewn y llygad, ond nid yw'n gysylltiedig â'r dagrau. Mae gan y llygad system 'ddraenio' hefyd. Lleolir y draeniau ar flaen y llygad, rhwng ymyl y gornbilen a'r iris.
Felly, mae pwysau cynyddol yn y llygad yn deillio o gynhyrchu mwy o hylif, neu leihau draeniad hylif o'r llygad (neu gyfuniad o'r ddau).

Sut mae pwysau cynyddol yn niweidio'r nerf?

Mae mecanwaith y niweidio yn aneglur. Yn sicr, pan fo'r pwysau'n codi'n sydyn iawn (fel mewn glawcoma llym), mae'n amlwg fod diffyg cyflenwad gwaed i'r nerf yn y llygad. Mae yna amryw o ddamcaniaethau eraill ynghylch sut y mae'r niwed yn digwydd.
Yr hyn sy’n sicr, yw bod LLEIHAU’R pwysedd hwn yn gohirio cynnydd yn y glawcoma. Mewn glawcoma llym a sydyn, gall gostwng y pwysau arbed golwg y llygad fyddai fel arall yn debyg o’i golli.

Pa mor gyffredin ydy glawcoma?

Dyma un o'r rhesymau mwyaf cyffredin dros ddallineb yn y byd Gorllewinol. Mae yna sawl math gwahanol. Mae'r rhain yn cynnwys glawcoma syml cronig (y math mwyaf cyffredin), glawcoma llym, glawcoma cynhenid a glawcoma eilaidd sy'n codi o ganlyniad i ryw gyflwr neu ddylanwad arall.

Pwy sy'n cael glawcoma cronig?

Mae yna nifer o 'ffactorau risg' sy’n gwneud datblygu glawcoma cronig yn fwy tebygol sef:

  • Oedran - Mae glawcoma cronig yn anghyffredin dan 40 oed, ond mae'n effeithio ar 1% o bobl dros yr oedran hwn a 5% dros 65 oed.
  • Hil - Mae gan bobl o darddiad Afro-Caribi fwy o dueddiad o ddatblygu glawcoma.
  • Hanes Teulu - Mae elfen enynnol i glawcoma. Os oes gan berthynas agos (rhiant / brawd neu chwaer) glawcoma, ni ddylech boeni, ond sicrhewch eich bod yn cael archwiliadau rheolaidd i ganfod unrhyw newidiadau cyn gynted ag y bo modd, pe baent yn digwydd o gwbl.
  • Myopia - Mae pobl sydd â golwg byr iawn yn fwy tebygol o ddatblygu glawcoma cronig.

Pam fod glawcoma cronig yn gallu achosi colli golwg difrifol os nad yw’n cael ei drin?

Y prif reswm yw nad oes gan glawcoma cronig fel arfer SYMPTOMAU O GWBL. Nid oes poen a bydd eich golwg yn normal hefyd, ond yn y cefndir, mae eich golwg yn dirywio'n araf. Mae glawcoma yn dueddol o niweidio ymylon y maes gweledol yn gyntaf felly nid yw'r mwyafrif yn sylwi arno. Dim ond pan fydd y golwg ymylol wedi cael ei niweidio'n ddrwg mae rhai pobl yn dechrau baglu ar draws pethau, neu weld cerbydau sy'n dod tuag atynt ar y funud olaf, er enghraifft.

Sut mae glawcoma cronig yn cael ei ddarganfod?

Mae rhai profion sy'n gallu helpu canfod glawcoma fel:
Mesur y pwysedd y tu mewn i'r llygad - yn aml drwy ddefnyddio pwff o awyr neu offeryn cyswllt a elwir 'tonometer'
Archwiliad o’ch maes gweledol - fel arfer, drwy ddefnyddio peiriant lle rydych chi'n pwyso botwm pan welwch oleuadau yn eich golwg ymylol
Cael archwilio eich nerf optig gan eich optometrydd.
Mae'r holl brofion yma yn syml iawn, yn ddi-boen, ac yn cael eu gwneud gan yr optometrydd yn y practis.

A ellir trin glawcoma cronig?

GELLIR. Gall dilyn trefn syml o roi diferion yn y llygad bob dydd ohirio unrhyw gynnydd yn y glawcoma i’r mwyafrif helaeth o bobl. Weithiau, mae angen llawdriniaeth o'r enw Trabeculectomy. Dangoswyd bod y triniaethau hyn yn effeithiol iawn.

Glawcoma Llym

Beth yw glawcoma llym?

Math o glawcoma lle mae'r pwysedd y tu mewn i'r llygaid yn codi’n sydyn iawn ydy hwn. Mae'n digwydd oherwydd rhwystr ffisegol yn y sianeli draenio y tu mewn i'r llygad ar 'ongl' y llygad (lle mae'r gornbilen yn cwrdd â'r iris). Dyma pam y cyfeirir ato'n aml fel ‘Angle Closure Glaucoma’.

Beth yw symptomau glawcoma llym?

Poen Difrifol - yn aml, mae pobl yn deffro yn y nos gyda phoen difrifol iawn yn un llygad (er y gall ddigwydd yn y ddwy lygad ar yr un pryd - mae hyn yn anghyffredin).
Y llygad yn goch.
Golwg aneglur - weithiau bydd eurgylchau i’w gweld o gwmpas goleuadau llachar.
Cyfogi a chwydu..

Sut mae Glawcoma Llym yn cael ei drin?

Mae glawcoma llym yn cael ei drin i ddechrau gyda chyffuriau cryf er mwyn helpu gostwng y pwysedd y tu mewn i'r llygad yn gyflym iawn. Yn dilyn hynny, gan ddibynnu ar achos y pwl, y gwahanol ddewisiadau triniaeth sydd ar gael ydy diferion, laser a llawdriniaeth.
Fel arfer, bydd triniaeth debyg yn cael ei roi i’r llygad arall, gyda laser yn unig, er mwyn sicrhau na fyddai pwl tebyg yn effeithio ar honno hefyd.