Llygaid Sych a Syndrom Llygaid Sych

Cyflwyniad

Mae llygaid sych yn digwydd pan nad yw'r llygaid yn gwneud digon o ddagrau, neu fod ansawdd y dagrau a gynhyrchir yn wael, sy'n golygu y gall y dagrau anweddu'n gyflym o arwyneb y llygad, gan ganiatáu i'r llygad sychu. Yn aml, mae ansawdd y dagrau yn wael pan fo rhyw rwystr neu lid ar y chwarennau olew sydd o fewn yr amrant. Pan fydd arwyneb y llygaid yn sychu, mae'r llygaid yn mynd yn llidiog. Maent yn cochi, a gall gwyn y llygad ymddangos yn binc ac yn chwyddedig. Fel arfer, mae'r llygaid yn mynd i deimlo’n annifyr iawn. Wrth edrych arnynt drwy ficrosgop, gan ddefnyddio lliw fflwroleuol o'r enw fluorescein a golau glas cobalt arbennig, gellir gweld fod yr arwynebedd noeth fel brychau gwyrdd ar wyneb y llygad.

Gellir rhannu llygaid sych i ddau gategori eang.

Os mai’r brif broblem ydy diffyg cynhyrchu dagrau, yna defnyddir y term keratoconjunctivitis sicca neu 'diffyg gwlybwr'. Fodd bynnag, os mai’r brif broblem ydy ansawdd gwael y dagrau (er bod digon ohonynt) o ganlyniad i lid neu rwystr y chwarennau olew yn yr amrant, yna gelwir y cyflwr yn obstructive meibomian gland disease, y cyfeirir ato fel blepharitis gan amlaf.

Pwy sy'n cael Syndrom Llygad Sych?

Mae'n fwy cyffredin mewn menywod nag mewn dynion, ac mewn pobl yn y grŵp oedran dros 60. Fodd bynnag, gall ddigwydd unrhyw bryd.

Beth yw symptomau Syndrom Llygaid Sych?

Gall y symptomau fod yn amrywiol iawn, o ychydig anifyrrwch i anghysur difrifol.

Mae'r symptomau'n cynnwys:

  • Teimlad fod rhywbeth dieithr yn y llygaid
  • Teimlad grutiog yn y llygaid - yn aml yn waeth yn y boreau
  • Golwg aneglur
  • Y llygaid yn llosgi
  • Amrannau llidus
  • Sensitifrwydd i olau
  • Gwyn y llygaid yn goch
  • Llygaid yn boenus
  • Y llygaid yn dyfrio gormod

Yn achos Llygaid Sych, pam fod y llygaid yn dyfrio gormod? Sut all y llygaid fod yn sych os ydynt yn dyfrio drwy'r amser? Dyma baradocs sy'n cael ei egluro fel hyn:

Mae smicio neu gau’r llygad yn lledaenu haen o ddagrau dros arwyneb y llygad - mae'r amrant yn gwneud peth hollol groes i'r hyn y mae sychwr sgrin wynt yn ei wneud ar gar. Mae'r amrant yn lledaenu haen denau o ddagrau dros flaen y llygad. Pan nad oes digon o ddagrau, neu os yw ansawdd y dagrau’n wael, bydd arwyneb y llygad yn sych, ac mae hyn yn achosi llid.
Yna mae derbynyddion arbennig ar arwynebedd y llygad yn cael eu hysgogi gan y llid, sy'n cynhyrchu dagrau fel ymateb i hyn h.y. mae’r chwarennau dagrau yn ‘troi’r tap ymlaen’ mewn ymdrech i wlychu’r arwynebedd sych. Yn aml, mae hyn yn cynhyrchu gormod o ddagrau dyfrllyd (yn hytrach na dagrau seimllyd), sy'n achosi i’r llygaid ddyfrio.

Beth sy'n achosi syndrom llygaid sych?

  • Pobl dros 60 oed yw'r grŵp mwyaf cyffredin i ddioddef ohono
  • Hinsawdd boeth, sych neu wyntog - gall hyn achosi anweddu dagrau
  • Clefydau llidiog - e.e. mae arthritis rhiwmatoid, sy'n effeithio ar gymalau, yn gysylltiedig â risg uwch o lygaid sych.
  • Sgil effeithiau o feddyginiaethau - e.e. y bilsen atal cenhedlu

A ydy Syndrom Llygaid Sych yn achosi colli golwg?

Fel arfer, nid yw llygaid sych yn achosi dirywiad yn y golwg. Fodd bynnag, mewn achosion difrifol lle mae'r llygad yn cael cyfle i ddisychu’n ormodol, gallai’r gornbilen greithio a gallai hyn arwain at olwg gwannach.

Beth yw’r driniaeth i Syndrom Llygaid Sych?

Nid oes gwellhad llwyr o syndrom llygad sych. Fodd bynnag, gellir lleddfu symptomau’r mwyafrif drwy ddefnyddio nifer o driniaethau.

Glanweithdra’r amrant

Os mai’r achos sylfaenol ydy blepharitis /clefyd yr amrant, yna gall ei drin yn aml wella arwynebedd y llygad a lleihau’r symptomau.
Gellir gwneud hyn trwy osod gwlanen lân wedi’i gwlychu mewn dŵr tap poeth dros y llygad bob dydd, a glanhau'r amrant gyda'r dŵr a'r wlanen. Mae rhai pobl yn argymell defnyddio cemegau fel siampŵ babi a sodi pobi, ond yn amlach na pheidio, gall y rhain achosi annifyrrwch i arwynebedd y llygad, ac felly mae’n well eu hosgoi, o leiaf ar y dechrau.

Iraid

Gall iro rheolaidd drwy ddefnyddio gel neu ddiferion helpu cadw arwynebedd y llygaid yn wlyb, a thrwy hynny leihau'r symptomau. Yn aml, cyfunir hyn â glanweithdra’r amrant.
Mae yna ystod eang o ddiferion llygaid ar gael - ymgynghorwch â'ch optometrydd i gael cyngor ar ba un i'w ddefnyddio.

Llawdriniaeth i’r dwythell ddagrau

Pan fo llygaid person yn sych ddifrifol ac yn cynhyrchu llai o ddagrau, gall cau'r draeniad drwy’r dwythell ddagrau helpu cadw’r rhai a gynhyrchid ar wyneb y llygad. Fel arfer, gosodir plygiau dros dro yn gyntaf. Mewn rhai achosion, gellid eu cau’n barhaol drwy gyfrwng llawdriniaeth.

Triniaethau eraill

Efallai y byddai cynnwys olew omega-3 ac olew hadau llin yn y diet yn helpu gwella ansawdd y dagrau.

‘Cofio Smicio’

Wrth ganolbwyntio (e.e. defnyddio cyfrifiadur neu yrru), gallwn smicio neu gau’r llygaid hyd at 5 gwaith yn llai aml, gan arwain at anweddu mwy o ddagrau. Gall cofio smicio’n amlach helpu cadw arwynebedd y llygad yn wlyb.

Lleithyddion

Mae aer llaith yn arwain at anweddu llai o ddagrau. Gall osgoi mannau sy’n cyflyru’r awyr, neu wres uniongyrchol (e.e. tân neu wres agored o stôf) helpu am yr un rheswm.